Hoe maak je van je tuin een echt vlinderparadijs?

---

Bio Tulipa 'Tiny Timo' (botanisch) - Wildtulp 10 st.

Bij een vlindertuin denken de meeste mensen aan juli en augustus, als de border vol staat. Toch begint het seizoen voor een vlinder veel eerder. Soorten die de winter overleven, zoals de citroenvlinder, worden op een zonnige dag in februari of maart wakker en hebben meteen voedsel nodig. In veel tuinen is er dan nog niets.

Dat is goed nieuws, want u kunt dit nu oplossen. Oktober is het moment om voorjaarsbloeiers te planten. Wat u verder in de grond kunt zetten, leest u in wat u in oktober nog kunt planten in de tuin. 🌱

Ik ben Lieuwe Stins, oprichter van Bloemoloog in Alkmaar. Ik ging als kind met mijn opa mee naar de markt, en sinds 2020 telen wij alles biologisch en gifvrij. Hieronder loop ik door wat een vlindertuin nodig heeft: de juiste planten, een rijke bodem en een paar plekken die u gewoon met rust laat.

• Een vlindertuin begint met gifvrij tuinieren: bestrijdingsmiddelen raken ook rupsen en vlinders, en biologische bloembollen brengen geen resten van middelen in uw border.
• Vlinders hebben vanaf februari voedsel nodig, dus plant in het najaar voorjaarsbloeiers zoals winterakoniet, sneeuwklokje en wildtulpen, die u van juni tot en met december bestelt.
• Zet minstens tien bollen van één soort bij elkaar en kies enkelbloemige types, zodat vlinders de bloemen zien en bij de nectar kunnen.
• Rupsen hebben waardplanten nodig: laat een hoek met brandnetels en distels staan, maai een deel van het gras hooguit twee keer per jaar en laat verdorde stengels tot het voorjaar staan.
• Een rijke bodem, een zonnige en beschutte opwarmplek en een ondiepe drinkplek met nat zand maken de tuin compleet, zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen.

Waarom begint een vlindertuin met gifvrij tuinieren?

Een vlindertuin begint met gifvrij tuinieren, omdat bestrijdingsmiddelen niet kiezen wie ze raken. Ze treffen naast de luis of de slak ook rupsen en vlinders. Zonder gif heeft een vlinder pas kans om zich in uw tuin te vestigen, hoe mooi de border ook bloeit.

Een rups eet bladeren, en een vlinder drinkt nectar. Allebei komen ze in aanraking met alles wat u spuit of strooit. Een tuin vol nectarplanten die behandeld zijn, vult dus het bord, maar vergiftigt de gast.

Bij Bloemoloog zijn alle bloembollen, knollen en vaste planten biologisch geteeld, zonder gif. Wij telen dus geen bollen die u later moet vrezen voor uw rupsen. Biologische bollen brengen geen resten van middelen in uw border, zodat de bloemen die u plant veilig zijn voor de insecten die erop afkomen.

Biologische teelt volgt de EU-regels voor biologische productie. In Nederland controleert Skal of producten echt biologisch zijn. Sommige producten in onze winkel dragen het Skal-keurmerk, dat staat per product aangegeven.

Waarom dit ertoe doet, legt de Europese Commissie uit: bestuivers zijn belangrijk voor natuur en biodiversiteit. Een gifvrije tuin is een kleine stap daarin, en u zet hem zelf. 🐝

Welke planten geven vlinders in het vroege voorjaar nectar?

Breedbladige sneeuwklokjes (Galanthus elwesii) en fijngekraagde winterakoniet (Eranthis cilicica) geven vlinders als eerste nectar. Ze bloeien aan het einde van de winter, precies als vlinders die de winter overleven weer uitvliegen. De citroenvlinder zoekt op de eerste zonnige dagen in februari en maart direct voedsel.

De Bio Eranthis cilicica - Fijngekraagde winterakoniet komt al vanaf half januari tevoorschijn. Het Bio Galanthus elwesii - Breedbladig sneeuwklokje volgt kort daarna. Beide zijn bijenvriendelijk en gifvrij geteeld, dus ook bijen vinden er vroeg voedsel.

In april nemen wildtulpen het over. Tulipa 'Tiny Timo' en Tulipa humilis 'Red Beauty' of 'Persian Pearl' blijven met 15 cm laag en staan open, zodat insecten er makkelijk bij kunnen. Wij telen ze als Bio Tulipa 'Tiny Timo' (botanisch) - Wildtulp, Bio Tulipa 'Red Beauty' (botanisch) - Wildtulp en Bio Tulipa 'Persian Pearl' (botanisch) - Wildtulp.

U plant al deze bollen en knollen in het najaar. Voorjaarsbloeiers bestelt u van juni tot en met december. Volgens de uitleg over bestuiverbescherming draait het om voedsel en leefgebied gedurende het hele seizoen, en de vroege bloeiers vullen daarin het begin.

Bio Galanthus elwesii - Breedbladig sneeuwklokje 10 st.

Hoe zorgt u dat er van voorjaar tot herfst nectar is?

U zorgt voor nectar van voorjaar tot herfst door bloeiers na elkaar te laten bloeien, zodat er elke maand iets open staat. Begin met winterakoniet en sneeuwklokje, ga in april door met wilde tulpen en vul de rest van het jaar aan met zomer- en najaarsbloeiers.

Kies bij elke soort liever enkelbloemige types. Bij dubbelbloemige bloemen zit de nectar vaak diep verstopt onder extra bloemblaadjes, waardoor vlinders er moeilijk bij komen. Een open bloem met een zichtbaar hart werkt het best.

Plant minimaal tien bollen van één soort bij elkaar. Vlinders zoeken op zicht, en een kleurvlek vinden ze sneller dan losse bloempjes verspreid door de border.

Let op de bestelperiode, want die bepaalt wanneer u kunt planten. Zomer- en najaarsbloeiers bestelt u pas vanaf januari, dus noteer die maand alvast in uw agenda.

Bestelperiode per type bloeier

Welke waardplanten hebben rupsen nodig?

Waardplanten zijn de planten waarop een vlinder haar eieren legt en waarvan de rups leeft. Veel rupsen eten maar één of enkele soorten, dus een vlinder zoekt die plant gericht op. Nectar alleen is daarom niet genoeg: zonder de juiste blaadjes groeit er geen nieuwe generatie op.

Laat daarom een hoek van de tuin met brandnetels en distels staan. Op brandnetels leven de rupsen van onder meer de dagpauwoog en de kleine vos. Distels zijn een waardplant voor onder meer de distelvlinder. Kies een zonnige plek van ongeveer een vierkante meter, bij voorkeur uit de wind. Snoei die hoek niet in het groeiseizoen, want dan verdwijnen eieren en rupsen mee.

Doe hetzelfde met het gras. Maai een deel van het gazon maar één of twee keer per jaar, en laat de rest dan staan. Hoog gras biedt voedsel voor rupsen van onder meer de bruine vlinders en een plek om te schuilen.

In het najaar ruimt u niet alles op. Laat wat verdorde stengels staan, want daarin overwinteren eitjes, poppen en soms hele vlinders. Knip ze pas in het voorjaar terug, als het 's nachts niet meer vriest. 🐝

Welke bodem en welke vlindertuin-inrichting werken het best?

Een vlindertuin werkt het best met een rijke bodem vol bodemleven, een zonnige en beschutte plek om op te warmen en een ondiepe drinkplek. Begin onder de grond, want gezonde planten maken meer en betere nectar.

Werk de grond op met Biologische mestcompost 40 ltr. | Bio-Kultura of Biologische tuinaarde-compost 40 ltr. Beide voeden het bodemleven, dus u hoeft geen kunstmest te gebruiken. Strooi een laag over de border en werk die licht door de bovengrond.

Vlinders zijn koudbloedig en moeten eerst opwarmen voordat ze kunnen vliegen. Geef ze daarom plekken in de volle zon die uit de wind liggen, bijvoorbeeld langs een heg, een schutting of een muur. Een grote platte steen in de zon is een goede zonneplek, want die houdt de warmte vast.

Zet ook een ondiepe schaal neer met nat zand en een paar stenen. Vlinders zuigen vocht en mineralen uit het natte zand, en op de stenen kunnen ze veilig zitten. Houd het zand vochtig, zeker in droge zomers.

Laat tot slot een stuk van de tuin met wilde bloemen groeien. Gebruik daar geen bestrijdingsmiddelen en geen kunstmest. Dat scheelt de vlinders en de bijen, en het levert u een tuin op die bijna zichzelf onderhoudt. 🐝

Vroege nectarbronnen uit ons assortiment, van januari tot april

Waar begint u dit najaar met uw vlindertuin?

Begin nu met gifvrije voorjaarsbloeiers en een hoek met brandnetels en distels. Dan staat er in februari en maart al voedsel klaar, en hebben de vlinders die uit hun winterslaap komen iets om op af te vliegen. Oktober is daarvoor het juiste moment, want de bollen moeten vóór half december in de grond.

Heeft u alleen een balkon of terras, dan verandert de aanpak. Een border is dan niet nodig. Een pot met sneeuwklokjes en wildtulpen is een betere start, omdat u die met weinig ruimte en onderhoud laat bloeien.

Pak eerst de plek uit die u het makkelijkst kunt aanpassen: de hoek die u niet meer maait of het stuk grond waar de bollen komen. De rest van de tuin kunt u in de loop van het seizoen laten volgen. 🌱

Loop deze lijst langs voordat u aan de slag gaat in de tuin:

• Kies voor gifvrij tuinieren en gebruik geen bestrijdingsmiddelen.
• Bestel voorjaarsbloeiers van juni tot en met december en plant ze in het najaar.
• Zet minstens tien bollen van één soort bij elkaar.
• Laat een hoek met brandnetels en distels staan voor rupsen.
• Voeg Bio-Kultura compost toe voor een rijke bodem.
• Zet een ondiepe drinkplek met nat zand neer.