Hoe Krijg Je Meer Vlinders in Je Tuin?

---

Biologische blije bijen zomerbollen mix 43 st.

Elke zomer krijg ik dezelfde vraag op de markt: waarom zitten er wel bijen in mijn tuin, maar bijna geen vlinders? Het antwoord zit meestal in de bloemkeuze. Bijen komen af op allerlei vormen, maar een vlinder heeft een lange, dunne tong en komt alleen bij nectar die goed open en bereikbaar ligt.

Sinds we bij Bloemoloog in 2020 volledig zijn overgestapt op biologisch en gif-vrij telen, zie ik in mijn eigen tuin ook het verschil bij de rupsen. Rupsen zijn veel kwetsbaarder voor bestrijdingsmiddelen dan een volwassen vlinder of bij, want ze eten dagenlang van hetzelfde blad. Een gif-vrije tuin is voor hen geen extra, het is een voorwaarde.

Een vlindertuin vraagt dus om iets anders dan alleen "bloemen planten". Het gaat om de juiste bloemvorm, de juiste planten voor rupsen, en bloei die het hele seizoen doorloopt in plaats van één korte piek.

• Kies bewust voor enkelbloemige bloemvormen: een vlinder heeft een open, goed bereikbaar hart nodig, en dat weegt zwaarder dan hoe vol of kleurrijk een bloem oogt.
• Gif-vrije teelt is voor rupsen geen bijzaak maar een basisvoorwaarde, omdat zij dagenlang van hetzelfde blad eten en gif zich in hun lichaam opstapelt.
• Spreid de bloei over het hele seizoen, van vroege krokussen in februari tot dahlia's die doorbloeien tot de eerste nachtvorst, zodat een vlinder nooit zonder nectar zit.
• Denk verder dan bloemen alleen: waardplanten voor rupsen, een zonnige en beschutte plek, en liggen gelaten najaarsresten bepalen minstens zoveel of vlinders blijven hangen.
• Plant per soort in groepen van vijf tot tien bollen op een beschutte plek, zodat je border van veraf zichtbaar is en op meerdere hoogtes nectar biedt.

Welke bloemen trekken vlinders het beste aan?

Vlinders komen alleen bij nectar als de bloem open en enkelbloemig is, met goed zichtbare meeldraden en stamper. Hun lange, dunne tong heeft vrije toegang tot het hart van de bloem nodig, anders komen ze er simpelweg niet bij.

Bio Dahlia 'Ismay' en Bio Dahlia 'Full of Nature' voldoen daar allebei aan: één enkele kring bloemblaadjes rond een open hart, zodat een vlinder zonder moeite bij de nectar kan.

Bio Allium 'Gladiator' werkt op een andere manier. De bolvormige bloeiwijze bestaat uit tientallen kleine bloempjes dicht op elkaar, wat een compact landingsplatform vormt waar een vlinder in één keer meerdere bloemen kan aanprikken.

Het tegenovergestelde zie je bij dubbele, volgepakte bloemen, zoals veel siertulpen of pioenrozen. Daar zitten extra rijen bloemblaadjes precies bovenop de nectar en meeldraden, dus wat voor het oog een rijkere bloem lijkt, is voor een vlinder juist ontoegankelijk. Bij het uitzoeken van bollen voor een vlindertuin is de bloemvorm dan ook een belangrijkere maatstaf dan hoe vol of kleurrijk een bloem oogt.

Waarom is gif-vrij telen zo belangrijk voor vlinders?

Vlinders en hun rupsen zijn extreem gevoelig voor bestrijdingsmiddelen, gevoeliger nog dan bijen, die dankzij dikkere lichaamsharen wat meer beschermd zijn tegen restanten op een bloem. Een rups eet dagenlang van hetzelfde blad, dus zelfs een lage dosis gif stapelt zich op in dat ene dier.

Bij Bloemoloog telen we daarom al onze bollen, knollen en vaste planten 100% biologisch en zonder gif. Een vlinder die op een van onze bloemen landt, krijgt geen restanten van bestrijdingsmiddelen binnen via de nectar of het blad.

Een deel van ons assortiment draagt bovendien het Skal-keurmerk, de Nederlandse controle-instantie die toeziet op biologische teelt volgens de Europese regels voor biologische landbouw.

Gangbaar geteelde bollen worden vaak behandeld tegen schimmels en insecten voordat ze bij de tuinder in de grond gaan. Dat raakt niet alleen de plaaginsecten waar het middel voor bedoeld is, maar net zo goed de rupsen die je juist probeert aan te trekken. Een vlindertuin begint dus al bij de bol die je koopt, niet pas bij de bloem die eruit groeit.

Biologische mestcompost 40 ltr. Bio-Kultura

Hoe zorg je dat er het hele seizoen vlinders in je tuin zijn?

Vlinders vinden alleen bescherming en voedsel als je tuin van vroege lente tot in de herfst iets te bieden heeft. Eén bloeipiek van een paar weken lokt hooguit tijdelijk vlinders, waarna ze verder moeten zoeken.

De Biologische blije bijen mix begint al in februari te bloeien en overbrugt zo precies de periode waarin de meeste tuinen nog kaal liggen. Zodra die voorjaarsbloei wegvalt, sluit de Biologische blije bijen zomerbollen mix daarop aan met soorten die pas later in het seizoen op gang komen. Voor het laatste stuk van het seizoen zorgen Bio Dahlia 'Ismay' en Bio Dahlia 'Full of Nature' voor nectar tot de eerste nachtvorst, wanneer bijna niets anders meer bloeit.

Let bij het bestellen wel op de bloeiperiode: voorjaarsbloeiers bestel je bij ons tussen juni en december, terwijl zomer- en najaarsbloeiers van januari tot mei besteld worden.

Bloeikalender voor een vlindertuin: welke maand welke bollen

Wat hebben vlinders nog meer nodig naast bloemen?

Waardplanten zijn de planten waar rupsen daadwerkelijk van eten, en die liggen vaak ver af van de nectarplanten waar je de volwassen vlinder op ziet zitten. Een vlinder legt haar eitjes dus niet zomaar op de mooiste bloem in je border, maar op het blad waar haar rupsen straks van kunnen leven.

Een zonnige, beschutte plek is minstens zo belangrijk als de bloemen zelf. Vlinders zijn koudbloedig en hebben zonnewarmte nodig om te kunnen vliegen, dus een border in de volle wind levert weinig bezoek op, ook al staat hij vol nectar.

Laat verdorde stengels en bladeren in het najaar gewoon staan. Veel vlindersoorten overwinteren als rups of pop in dood plantmateriaal, en een najaar waarin je alles kort afknipt en opruimt, ruimt in feite hun schuilplek mee op.

Een vochtige, modderige plek in de tuin heeft ook nut. Vlinders halen daar mineralen en zouten uit die nectar niet biedt, iets wat vooral mannetjes opzoeken.

Hoe leg je een border aan die vlinders echt gebruiken?

Een vlindervriendelijke border werkt pas als je per soort minstens vijf tot tien bollen bij elkaar plant, in plaats van verspreid door de tuin. Vanaf een afstand is zo'n groep bloemen zichtbaar en ruikbaar, en dat is precies wat een vlinder nodig heeft om je tuin te vinden.

De plek waar je die groep zet is minstens zo belangrijk als de bollen zelf. Kies een zuidgerichte plek, of een hoek die beschut ligt tegen een muur of haag, uit de wind. Vlinders zijn koudbloedig en verliezen veel energie in een tochtige border, ook als er genoeg nectar staat.

Werk daarnaast met verschillende hoogtes. Combineer laagblijvende bollen met iets dat boven de border uitsteekt, zoals de circa 80 cm hoge Bio Allium 'Gladiator'. Zo bied je nectar aan op meerdere niveaus, en dat trekt zowel laagvliegende als hoger zwevende soorten aan.

Onder die border telt de grond net zo zwaar mee. Gezonde, levende grond houdt water en voedingsstoffen beter vast, wat ook de waardplanten in je border ten goede komt. De Biologische potgrond 40 ltr. | Bio-Kultura is daarvoor een gif-vrije basis onder nieuwe aanplant.

Welke biologische bollen en knollen kies je voor een vlindertuin?

Welke bol plant je nu als eerste?

Heb je nog geen bloeiende bollen in de tuin staan, begin dan met de Biologische blije bijen mix. Die dekt het vroege seizoen meteen af, precies de periode waarin de meeste tuinen nog kaal liggen en vlinders nergens terechtkunnen.

Staan er al voorjaarsbollen in je border, dan ligt de winst juist in de zomer en nazomer. Kies dan voor de Biologische blije bijen zomerbollen mix en Bio Dahlia 'Ismay' of 'Full of Nature', want dat late gat in de bloei is waar vlinders in de meeste tuinen zonder nectar komen te zitten.

Wat je ook kiest, zet het in groepen, op een beschutte plek, in gif-vrije grond. Eén goed gekozen vak dat het hele seizoen bloeit, doet meer voor vlinders dan een hele tuin met losse, korte bloeiers.

Met deze punten bouw je stap voor stap een tuin waar vlinders het hele seizoen terechtkunnen.

• Kies enkelbloemige soorten en vermijd dubbele bloemvormen als je specifiek op vlinders mikt.
• Plant in groepen van vijf tot tien bollen per soort voor een border die van veraf zichtbaar is.
• Bestel voorjaarsbloeiers tussen juni en december, en zomer- en najaarsbloeiers tussen januari en mei.
• Laat verdorde stengels in het najaar staan als overwinteringsplek voor poppen en rupsen.
• Zorg voor een zonnige, uit de wind gelegen plek en eventueel een vochtige modderplek.
• Gebruik gif-vrije grond zoals Biologische potgrond 40 ltr. | Bio-Kultura onder nieuwe aanplant.
• Spreid de bloei over het jaar zodat er van februari tot de eerste vorst altijd nectar beschikbaar is.