Is Je Tuin Saai in De Winter? Zo Zorg Je Voor Meer Kleur

---

Bio Eranthis cilicica - Fijngekraagde winterakoniet 10 st

Januari in de tuin voelt vaak als wachten. De border ligt er kaal bij, het gazon is grijsbruin en je moet nog maanden tot de eerste tulp. Toch hoeft dat niet zo te zijn: er bestaan bolgewassen die juist in de kou hun kop opsteken, ruim voordat de rest van de tuin wakker wordt.

Bij Bloemoloog kweken we onze bollen en knollen biologisch en zonder gif, ook de vroege bloeiers die deze winterse leegte opvullen. Dat betekent dat je niet alleen zelf kleur ziet, maar dat de eerste bijen en hommelkoninginnen die op een zacht winterdagje naar buiten vliegen, ook meteen iets te eten vinden.

Ik leg u hieronder uit welke soorten dat zijn, waar u ze het beste plant, en hoe u de kleurlijn na de winter laat doorlopen naar het vroege voorjaar.

• Winterakoniet en sneeuwklokje bloeien niet gelijktijdig maar na elkaar, wat een langere kleurperiode oplevert dan één enkele soort kan bieden.
• De standplaatskeuze bepaalt het succes: droge halfschaduw voor de winterakoniet, vochtige schaduw voor het sneeuwklokje, niet andersom.
• Een kleurlijn van januari tot mei ontstaat door vier soorten na elkaar te laten bloeien, zonder dat u tussentijds hoeft bij te planten.
• Vroege bloeiers zijn geen decoratie alleen: ze vormen op zachte winterdagen de enige voedselbron voor bijen en hommelkoninginnen die al actief worden.
• Winterbloeiers verwilderen vanzelf als u het blad laat staan en de knollen niet jaarlijks verplaatst, zodat het tapijt elk jaar dichter wordt.

Wat bloeit er eigenlijk al in de winter in een biologische tuin?

In een biologische tuin bloeien er in de kern van de winter al twee soorten: de winterakoniet en het sneeuwklokje. Bio Eranthis cilicica, de fijngekraagde winterakoniet, komt al vanaf half januari boven met felgele bloempjes op korte stengels, ruim voordat de meeste andere bollen zich laten zien.

Kort daarna volgt het breedbladig sneeuwklokje, Bio Galanthus elwesii, met zijn witte, hangende klokjes. Voor veel tuinliefhebbers is dat het eerste echte teken dat de winter zijn einde nadert.

Beide zijn kleine knolgewassen die u vlak onder het maaiveld plant. Daardoor passen ze ook in een border die verder nog helemaal leeg oogt, zonder dat u eerst hoeft te wachten op grotere voorjaarsbloeiers.

Omdat wij deze vroege bloeiers zonder gif telen, blijven ze bruikbaar als voedselbron voor de eerste insecten die al bij een paar graden boven nul actief worden. Zo staat er in de kaalste maand van het jaar toch al iets in bloei dat zowel u als de eerste bezoekjes van insecten iets te bieden heeft.

Waar in de tuin geef je winterbloeiers de beste plek?

De beste plek voor winterbloeiers is dicht bij een raam, deur of tuinpad, zodat u ze ziet zonder bij kou de tuin in te hoeven lopen. Een border langs de route naar de voordeur of het uitzicht vanaf de keukentafel werkt beter dan een plek achter in de tuin die u toch pas in het voorjaar weer bezoekt.

Bio Eranthis cilicica doet het goed in een halfschaduwrijke plek onder kale bomen of struiken. In de winter laten die takken nog volop licht door, precies wat deze winterakoniet nodig heeft.

Bio Galanthus elwesii verdraagt juist meer schaduw en houdt van vochtige grond. Daarmee combineert dit sneeuwklokje goed met een border die in de zomer, als de bomen weer blad dragen, juist droger en schaduwrijker is.

Plant beide soorten in clusters van tien tot vijftien stuks bij elkaar, niet los verspreid door de border. Een groep bij elkaar geeft in de kale wintertuin veel meer visueel effect dan losse stipjes die u makkelijk over het hoofd ziet.

Bio Galanthus elwesii - Breedbladig sneeuwklokje 10 st.

Hoe verleng je de kleur van diepe winter naar het vroege voorjaar?

Een doorlopende kleurlijn van januari tot mei bouw je op door drie bloeiperiodes achter elkaar te laten aansluiten. Bio Eranthis cilicica opent vanaf half januari met felgeel, en Bio Galanthus elwesii neemt enkele weken later het stokje over met wit.

Daarna hoeft er geen gat te vallen. De vroege wildtulpen Bio Tulipa 'Tiny Timo' (botanisch) en Bio Tulipa 'Red Beauty' (botanisch) beginnen vanaf april te bloeien en overlappen net met de laatste sneeuwklokjes, zodat er geen kale periode ontstaat.

Plant deze vier soorten in dezelfde border of border-strook en de kleur schuift maandenlang gewoon door, zonder dat u iets hoeft bij te sturen. Wie liever in één keer bestelt: alle vier vallen als voorjaarsbloeiers in hetzelfde bestelvenster, van juni tot december.

Bloeikalender voor een doorlopende kleurlijn van januari tot mei

Hoe help je vroege bijen die al in de winter actief worden?

Bijen en hommelkoninginnen blijven niet de hele winter in hun nest. Op een zachte winterdag, soms al bij een paar graden boven nul, vliegen ze even naar buiten op zoek naar voedsel.

Het probleem is dat er in januari en februari bijna niets bloeit. Bio Eranthis cilicica en Bio Galanthus elwesii vormen dan een van de weinige voedselbronnen die er op dat moment al zijn, precies op het moment dat deze insecten actief worden.

Omdat wij deze vroege bloeiers zonder gif telen, komen ze zonder resten van bestrijdingsmiddelen in het lichaam van een net ontwaakte bij terecht. Voor een insect dat na maanden rust op zijn eerste voedsel van het jaar afvliegt, maakt dat verschil. Meer over pollinators en waarom deze vroege voedselbronnen ertoe doen, lees je bij de Europese Commissie.

Hoe zorg je dat winterbloeiers ieder jaar terugkomen?

Winterbloeiers als Bio Eranthis cilicica en Bio Galanthus elwesii komen jaar na jaar terug als u het blad na de bloei gewoon laat staan. Het blad ziet er dan niet meer uit, maar de knol gebruikt het om reserves op te bouwen voor de bloei van volgend jaar. Snijd het pas weg als het vanzelf geel wordt en verlept.

De grond speelt ook een rol. Plant beide soorten in grond die in de winter niet blijvend drassig is: Eranthis houdt niet van staand water en verrot snel in een natte kuil, terwijl Galanthus wat meer vocht verdraagt. Werk in het najaar een laag Biologische tuinaarde-compost 40 ltr. | Bio-Kultura door de border. Dat houdt de bodem luchtig en voedt de knollen zonder synthetische mest.

Laat de knollen daarna zo veel mogelijk met rust. Winterbloeiers verwilderen het best als u ze niet elk jaar oproot of verplaatst, ze breiden zich vanzelf uit tot een dichter wordend tapijt.

Winterbloeiers vergeleken op bloeitijd en standplaats

Welke winterbloeier plant je als eerste?

Kijk naar uw eigen border voordat u kiest. Staat die vooral 's zomers in de zon en blijft de grond 's winters kurkdroog, dan is de winterakoniet de logische eerste keuze. Is de grond juist vochtig en beschaduwd, begin dan met het sneeuwklokje.

Wilt u dat de tuin er in januari niet langer leeg bij ligt, plant dan een cluster Bio Eranthis cilicica en Bio Galanthus elwesii vlak bij een raam of pad, en bestel ze samen met de wildtulpen die de kleurlijn in april overnemen. Dat bestellen kan in het venster van juni tot december.

Begin met die ene cluster bij de deur of het raam waar u toch dagelijks langsloopt. De rest van de kleurlijn vult zich vanzelf aan zodra die eerste bloemen goed staan.

Met deze stappen bouwt u de kleurlijn van januari tot mei op:

• Bestel Bio Eranthis cilicica en Bio Galanthus elwesii binnen het bestelvenster voor voorjaarsbloeiers, juni tot december
• Plant in clusters van tien tot vijftien stuks dicht bij een raam of tuinpad, niet los verspreid
• Kies voor de winterakoniet een halfschaduwrijke plek onder kale bomen, en voor het sneeuwklokje een iets vochtigere, schaduwrijkere plek
• Laat het blad na de bloei gewoon staan tot het vanzelf verdwijnt
• Werk in het najaar Biologische tuinaarde-compost 40 ltr. | Bio-Kultura door de border voor een luchtige bodem
• Sluit de kleurlijn in april aan met Bio Tulipa 'Tiny Timo' (botanisch) of Bio Tulipa 'Red Beauty' (botanisch) op een zonnige plek