Wat kun je het beste doen met uitgebloeide narcissen?
Aktie
Voor tuiniers die na de voorjaarsbloei het beste uit hun bollen willen halen en al nadenken over de volgende ronde.
De narcissen staan prachtig, tot ze het niet meer doen. De bloemen verdorren, de stengels slappen af en je weet niet goed wat je met de rest moet. Bij Bloemoloog krijgen we deze vraag elk voorjaar opnieuw, van mensen die van hun bollen willen genieten maar ook de volgende bloei veiligstellen.
Het goede nieuws: uitgebloeide narcissen vragen een kleine ingreep, geen groot werk. En als je die ingreep goed doet, groeien de bollen volgend jaar nog mooier terug. Tegelijk is dit het perfecte moment om alvast na te denken over een pluktuin, een lasagnebak of bolletjes voor in de schaduw.
Wat doe je met uitgebloeide narcissen?
Knip de verwelkte bloem zo snel mogelijk af, direct onder de bloemkop. Zo voorkomt de bol energieverlies aan zaadvorming. Het blad laat je staan, ook als het er rommelig uitziet.
De reden is eenvoudig: in dat groene blad vindt de fotosynthese plaats die de bol nieuwe kracht geeft. Onderzoek van de Royal Horticultural Society toont aan dat narcissenbollen die zes tot acht weken blad houden na de bloei, significant meer reservevoedsel opbouwen dan bollen waarbij het blad eerder wordt weggeknipt. Vroeg knippen betekent een zwakkere bol en minder bloemen het jaar erop.
Wacht dus tot het blad geel en slap wordt, pas dan knip je het weg. Daarna kun je de bol in de grond laten of opgraven, drogen en op een koele, droge plek bewaren tot de herfst. Biologisch geteelde bollen, zoals de Bio Narcissus 'Bridal Crown' of de Bio Narcissus poeticus 'Recurvus', zijn steviger van oorsprong en bouwen die reserve goed op.
Laat je het blad vastknopen of inrollen voor de netheid? Liever niet. Dat belemmert het licht en vertraagt het afslijtproces. Een handig alternatief: plant tussen de narcissen vaste planten of zomerbloemen die later het rommelige blad bedekken.
Hoe leg je een pluktuin aan met bollen en knollen?
Een pluktuin begin je met een afgebakend stuk grond, een paar vaste bloeiers en een doordachte mix van bloeitijden. Het doel is simpel: de hele zomer verse bloemen kunnen snijden zonder de siertuin leeg te plukken.
Kies voor een plek met minimaal zes uur zon per dag. Bereid de grond voor met compost: biologisch geteelde bollen gedijen goed op lossere, voedselrijke grond. Plan vervolgens in lagen. Vroege bollen gaan het diepst, zomerknollen volgen daarna.
Een goede startmix voor een pluktuin van twee bij twee meter:
- Voorjaar: narcissen, tulpen en Bio Allium 'Purple Sensation' voor hoogte en kleur.
- Vroege zomer: Bio Allium sphaerocephalon en Bio Camassia leichtlinii 'Caerulea'.
- Zomer: dahlia's, gladiolen en calla's voor de lange snijbloemen.
De Bio tulpen pluktuin mix (100 st.) is een sterke basis voor wie snel wil starten. Die mix bevat een gevarieerde selectie snijvaste tulpenrassen die we zelf ook in de pluktuin gebruiken.
Knip bloemen altijd 's ochtends vroeg, als de stengels vol vocht zitten. Zet ze direct in lauw water. Verwijder blad dat onder de waterlijn zou komen, dat vergist en verkort de houdbaarheid.
Waar kun je saffraankrokusbollen kopen in Nederland?
Biologisch geteelde saffraankrokusbollen koop je in Nederland via Bloemoloog, een van de weinige aanbieders die Crocus sativus aanbiedt zonder synthetische bestrijdingsmiddelen. De Bio Crocus sativus XL en de Bio Crocus sativus XXL zijn verkrijgbaar per zeven bollen.
Crocus sativus is de enige krokussoort waaruit saffraan gewonnen wordt. De bloem heeft drie dieprode stijlen, die je met de hand plukt en droogt: dat is de saffraan. Één bloem levert zo'n 0,006 gram droge saffraan op. Voor één gram heb je ruwweg 150 bloemen nodig, wat direct verklaart waarom saffraan zo kostbaar is.
Plant de bollen in augustus of september, op een zonnige, goed doorlatende plek. Ze bloeien in oktober en november, niet in het voorjaar zoals gewone krokussen. XL-bollen produceren doorgaans meer bloemen dan standaardbollen: de XXL-variant heeft een grotere omtrek en geeft in het eerste jaar al een goede oogst.
Saffraaankrokusbollen kun je beter niet kopen bij tuincentra die de herkomst niet vermelden. Zonder biologische teelt zijn de bollen vaak behandeld met fungiciden, wat je terugziet in de bodem en in het eindproduct als je de stijlen wilt gebruiken.
Hoe maak je een bloembollenlasagne en welk pakket kun je het beste kopen?
Een bloembollenlasagne is een techniek waarbij je meerdere lagen bollen op verschillende dieptes in één bak of pot plant, zodat ze na elkaar bloeien van vroeg in het voorjaar tot laat in de lente. De naam komt van de gelaagde structuur, net als het gerecht.
Zo werkt het in de praktijk. Kies een pot van minimaal 30 centimeter diep. Vul de bodem met drainage (grof zand of potscherven) en dan een laag potgrond.
- Laag 1 (diepste laag, rond 25 cm diep): grote bollen zoals tulpen of narcissen. Die hebben de meeste grond nodig en komen het laatste omhoog.
- Laag 2 (15-18 cm diep): middelgrote bollen zoals hyacinten of Bio Muscari armeniacum.
- Laag 3 (8-10 cm diep): kleine bollen zoals crocus, sneeuwklokjes of Bio Scilla 'Siberica'.
Zorg dat de bollen niet direct op elkaar liggen; een centimeter of twee potgrond ertussen is genoeg. Het Biologische bloembollen lasagne pakket (56 st.) bevat de bollen al in de juiste samenstelling voor dit systeem. Dat is het praktische startpunt als je niet zelf wilt uitrekenen welke bollen bij elkaar passen.
Zet de pot buiten en geef hem matig water. In de vorstperiode kun je hem tegen de muur zetten of licht afdekken. Zodra het voorjaar begint, schiet de ene laag na de andere omhoog en heb je van februari tot mei bloemen in de bak.
| Bol | Schaduwtype | Bloeitijd | Verwildering |
|---|---|---|---|
| Galanthus elwesii (sneeuwklokje) | Halfschaduw tot lichte schaduw | Februari-maart | Goed, splitst langzaam |
| Hyacinthoides hispanica (boshyacint) | Halfschaduw | April-mei | Heel goed, verspreidt zichzelf |
| Camassia cusickii (prairielelie) | Halfschaduw | Mei-juni | Matig, stabiele pol |
| Allium ursinum (daslook) | Diepe schaduw tot halfschaduw | April-mei | Goed, ook door zaad |
| Scilla siberica (sterhyacint) | Halfschaduw | Maart-april | Goed, verspreidt via zaad |
Welke bloembollen kunnen goed in de schaduw groeien?
Verschillende bloembollen bloeien goed in gedeeltelijke of volledige schaduw. De beste keuze hangt af van of de plek licht beschaduwd is, of echt donker, en of het droge schaduw betreft (onder een boom) of vochtige schaduw (langs een schuttingmuur op het noorden).
Voor lichte tot halfschaduw zijn dit sterke keuzes:
- Bio Galanthus elwesii: het breedbladige sneeuwklokje gedijt uitstekend onder loofbomen, precies waar in februari nog weinig licht staat maar de grond vochtig is.
- Bio Hyacinthoides hispanica: boshyacinten zijn bij uitstek voor halfschaduw. Ze verwilderen gemakkelijk en komen jaar na jaar terug.
- Bio Camassia cusickii: verdraagt halfschaduw goed en bloeit laat, als veel bollen al uitgebloeid zijn.
- Bio Allium ursinum (daslook): groeit van nature in vochtig schaduwbos en is een van de weinige sierui-soorten die ook in diepe schaduw nog bloeit.
In droge schaduw, zoals direct onder naaldbomen, gedijen weinig bollen goed. Verbeter de grond eerst met compost en water regelmatig bij in de eerste weken na het planten.
Wanneer kun je sneeuwklokjes het beste kopen en planten?
Sneeuwklokjes plant je het best in september of oktober, als droge bol. Maar de traditionele vuistregel is: koop en plant ze bij voorkeur 'in het groen', dat wil zeggen direct na de bloei terwijl de plant nog blad heeft. Dat is doorgaans in februari of maart.
Droge bollen, zoals de Bio Galanthus elwesii, sla je in de herfst aan. Ze bloeien het jaar erop al volop. Planten in het groen is iets duurder en lastiger te vinden, maar sneeuwklokjes herstellen sneller en vermenigvuldigen zich beter als ze niet te lang droog hebben gelegen.
Plant de bollen op 8 tot 10 centimeter diepte, in losse, humusrijke grond. Halfschaduw werkt het best. Op een plek onder een blad werpende boom bloeien ze al vroeg, nog voor de bomen uitlopen, en staan ze op dat moment vol in de zon.
Sneeuwklokjes verwilderen langzaam maar betrouwbaar. Na drie tot vier jaar heb je een echte pol die je in het groen kunt splitsen en verplaatsen. Dat is een van de redenen waarom biologisch geteelde bollen op langere termijn beter renderen: ze zijn robuuster van structuur en overleven het splitsen beter dan behandelde bollen.
| Laag | Diepte (cm) | Geschikte bollen | Bloeitijd |
|---|---|---|---|
| Laag 1 (diepste) | 22-25 | Tulpen, narcissen | Maart-april |
| Laag 2 (midden) | 14-18 | Hyacinten, muscari | Maart-april |
| Laag 3 (bovenste) | 8-10 | Crocus, scilla, sneeuwklokjes | Februari-maart |
Wanneer kun je bloembollen het beste kopen voor het voorjaar?
De beste periode om voorjaarsbollen te kopen is augustus tot en met oktober. Dan zijn de bollen vers geoogst, verkeren ze in de beste conditie en heb je de ruimste keuze. Plantijd is september tot en met november, afhankelijk van de soort.
Wacht je tot december of later, dan is het aanbod al sterk uitgedund en zijn de bollen langer in opslag geweest. Dat hoeft niet schadelijk te zijn als de bewaring goed was, maar de kans op uitdroging of schimmelvorming neemt toe.
Een praktische vuistregel per soort:
- Tulpen: plant ze zo laat mogelijk in de herfst, bij voorkeur pas als de bodemtemperatuur onder de 9 graden Celsius zakt. Dat vermindert de kans op tulpenvuur. Koop ze wel vroeg voor de beste keuze.
- Narcissen en krokussen: zo vroeg mogelijk planten, vanaf september. Ze wortelen graag lang voor de winter.
- Sneeuwklokjes en scilla: ook vroeg, september of oktober.
Bij Bloemoloog verkopen we de bollen zodra ze beschikbaar zijn na de oogst. De Bio verwilderingsbollenmix (43 st.) en de Biologische blije bijen mix (100 st.) zijn populaire keuzes voor wie vroeg in het seizoen wil bestellen en meteen een divers palet heeft voor het hele voorjaar.
Voor wie later in het seizoen wil beginnen of ook de zomer wil doortrekken, biedt de Biologische blije bijen zomerbollen mix (43 st.) een goede aanvulling op de voorjaarsbollen.