Wat Kun Je Het Beste Doen Met Uitgebloeide Narcissen?

---

Bio Narcissus 'Jetfire' 10 st.

Half april staan de narcissen in volle bloei, en een paar weken later hangt overal geel, slap blad in de border. Op dat moment krijg ik bij Bloemoloog steevast dezelfde vraag: mag dat blad nu weg, of moet dat blijven staan?

Het antwoord raakt aan iets dat verder gaat dan netheid in de tuin. Wat je nu met je narcissen doet, bepaalt of ze volgend jaar weer vol staan of juist steeds minder bloemen geven. Bij gif-vrij geteelde bollen werkt de bol precies zoals de natuur het bedoelde, zonder kunstmatige hulp, dus die natuurlijke cyclus verdient wat geduld.

Ik groeide zelf op tussen de bloembollen, op de markt met mijn opa, en die vraag over uitgebloeide narcissen hoor ik nog steeds elk voorjaar. Ik loop met je door de stappen, van de bloem zelf tot het moment dat je de bollen weer kunt rooien en verdelen.

• Alleen het verwelkte bloemhoofd gaat weg, blad en steel blijven staan tot de bol zijn werk heeft gedaan.
• Zes weken ongemoeid blad is de ondergrens voor voldoende fotosynthese richting de bol.
• Vlechten, samenbinden of te vroeg maaien kost bloemkracht, met soms twee jaar herstel als gevolg.
• Verwildering vraagt vooral geduld en de juiste soortkeuze, geen jaarlijks ingrijpen.
• Rooien en verdelen hoort pas bij volledig verdord blad, meestal rond juni, niet eerder.

Moet je de uitgebloeide bloem van je narcis verwijderen?

Ja, verwijder het bloemhoofd van je narcis zodra het verlept is, door het vlak onder de bloem af te knijpen of af te knippen. Zo voorkomt je dat de plant energie in zaadvorming steekt in plaats van in de bol, wat de bloemkracht voor volgend jaar juist ten goede komt.

Laat de bloemsteel gewoon staan, net als het blad. Alleen de verwelkte bloem zelf hoeft weg, de rest van de plant heb je nog nodig.

Bij een bijenvriendelijke mix zoals de Biologische blije bijen mix hoef je niet zo strikt te zijn. Laat de laatste bloemen daar gerust gewoon verbloeien, tot de eerste bijen van het seizoen er klaar mee zijn. Zo combineer je een nette border met een tuin die nog even iets te bieden heeft voor vroege bestuivers.

Waarom moet je het blad van narcissen laten staan na de bloei?

Het blad van je narcis is de voedselfabriek van de bol: via fotosynthese zet het zonlicht om in energie die teruggaat naar de bol voor de bloei van volgend jaar. Laat dat blad minstens zes weken staan, tot het vanzelf geel en slap wordt.

Vlecht het blad niet, bind het niet samen en maai het niet weg zodra de border er slordig uitziet. Elke ingekorte bladschijf betekent minder oppervlak voor fotosynthese, en dus minder bloemkracht in het voorjaar daarna. Een narcis die twee jaar op rij te vroeg is teruggesnoeid, geeft vaak alleen nog blad zonder knoppen.

Wil je dat slappe blad camoufleren zonder het te beschadigen, plant dan laatbloeiende vaste planten ertussen. Bio Salvia nemorosa 'Caradonna' komt net op tijd op gang om het verwelkende narcissenblad aan het zicht te onttrekken, terwijl de bol onder de grond rustig doorwerkt aan volgend jaar.

Biologische mestcompost 40 ltr. Bio-Kultura

Moet je uitgebloeide narcissen bemesten?

Bemesten is bij narcissen geen must, want het zijn weinig veeleisende bollen, maar een voedzame bodem helpt wel voor een goede herbloei. Werk na de bloei een schep Biologische mestcompost 40 ltr. Bio-Kultura losjes tussen de bollen door, zonder kunstmest of gif.

Sta je narcissen in een pot en ververs je de aarde, gebruik dan Biologische potgrond 20 ltr. Bio-Kultura in plaats van de oude, uitgeputte grond. Zo start de bol het nieuwe seizoen in verse, voedzame grond zonder chemische toevoegingen.

Een gezonde, biologische bodem doet meer dan alleen de bol voeden. Ze houdt het bodemleven op peil, van regenwormen tot bacteriën, en dat bodemleven vormt weer de basis voor een tuin waar bijen en andere bestuivers goed gedijen. Bij ons op de kwekerij zie ik dat verband elk jaar terug: hoe voller de bodem leeft, hoe drukker het zoemt zodra de eerste narcissen open staan.

Kun je uitgebloeide narcissen laten staan voor verwildering?

Ja, narcissen mag je met een gerust hart laten staan om te verwilderen. Ze horen van oudsher bij de klassieke stinzenplanten, soorten die zich in oude tuinen en parken vanzelf uitbreiden als je ze ongemoeid laat. Zolang je de bol de tijd geeft om op krachten te komen, zet hij vanzelf nieuwe dochterbollen aan en breidt de bloei elk jaar een stukje verder uit.

Kies je nieuwe narcissen bij, let dan op soorten die bekendstaan als goede verwilderaars. De tabel hieronder geeft er een paar met hoogte en bloeiperiode.

Bio Narcissus-soorten die goed verwilderen

Wil je in één keer een heel veld laten verwilderen in plaats van losse soorten uit te zoeken, dan is de Bio verwilderingsbollenmix een handige manier om direct een mix aan te planten die vanzelf verder uitbreidt.

Verwilderde narcissen vragen amper onderhoud: geen jaarlijks rooien, geen bijsturen. Precies daardoor trekken ze jaar na jaar de vroegste bijen naar je tuin, op een moment dat er nog weinig anders bloeit.

Wanneer rooi en verdeel je een te dichte bollenklomp narcissen?

Rooi een bollenklomp narcissen pas als het blad volledig verdord en geel is, meestal rond juni. Eerder rooien onderbreekt de opbouw van reservevoedsel in de bol en dat merk je pas het jaar erop.

Het duidelijkste signaal dat een klomp aan verdeling toe is: steeds minder bloemen, of stengels met alleen blad en geen knop. Dat gebeurt als de bollen elkaar letterlijk verdringen onder de grond en er te weinig ruimte en voeding per bol overblijft.

Heb je eenmaal gerooid, dan heb je twee opties. Je verdeelt de bollen en herplant ze meteen op een ruimere afstand, of je bewaart ze droog en donker tot het najaar als je de plek nu nog nodig hebt voor iets anders.

Dit rooimoment valt handig samen met de bestelperiode voor nieuwe voorjaarsbloeiers, die je toch al tussen juni en december bestelt. Zo vul je in één moeite de klomp aan met verse soorten, zonder dat je de tuin twee keer hoeft in te richten.

Wat te doen met narcissen na de bloei, per fase

Wat doe je nu met jouw uitgebloeide narcissen?

Voor bijna elke tuin geldt dezelfde basisregel: laat het blad met rust tot het vanzelf verdort, en bemoei je verder zo min mogelijk met de bol. Die rustperiode is waar de bloei van volgend jaar wordt opgebouwd, niet iets om te overslaan omdat de border er even rommelig uitziet.

Wil je dat de border vanzelf voller bloeit, laat de bollen dan gewoon zitten en grijp pas in als de klomp echt te dicht op elkaar staat. Heb je die plek juist nodig voor zomerbloeiers, dan rooi je zodra het blad volledig is verdord en bewaar je de bollen droog tot het najaar.

Twijfel je nog, kijk dan simpelweg naar het blad: zolang het groen is, blijft alles gewoon staan. Pas als het geel en slap is geworden, neem je de volgende stap.

Loop dit rijtje langs zodra je narcissen zijn uitgebloeid, van bloem tot bol.

• Knip of knijp de verwelkte bloem eraf, laat de steel staan
• Laat het blad minstens 6 weken staan tot het vanzelf geel en slap wordt
• Vlecht of bind het blad niet samen
• Werk eventueel een schep Biologische mestcompost 40 ltr. Bio-Kultura tussen de bollen door
• Laat de bollen zoveel mogelijk met rust voor verwildering
• Rooi en verdeel te dichte klompen pas als het blad volledig is verdord, meestal in juni
• Kies bij nieuwe aanplant verwilderende soorten zoals Bio Narcissus 'Tête à Tête' - Dwergnarcis voor jaar na jaar bloei