Hoe diep moet je tulpenbollen planten?

Is je tuin saai in de winter? Zo zorg je voor meer kleur

Een lege tuin in de winter hoeft niet. Met voorjaarsbloeiers als narcissen, crocus en sneeuwklokjes heb je al vroeg kleur, soms al in februari. De truc is laagje voor laagje planten: kleine vroege bollen diep, grotere bollen er net boven. Tuiniers noemen dat een bollenlaasagne.

Zo'n lasagnepakket werkt als volgt: je plant de grootste bollen als eerste, op 20 tot 25 centimeter diep. Daarboven komen middelgrote bollen op 12 tot 15 centimeter. Bovenaan, op 5 tot 8 centimeter, zet je kleine soorten zoals muscari of crocus. Alles bloeit na elkaar op, van februari tot mei, zonder dat de bollen elkaar in de weg zitten.

Ons Biologische bloembollen lasagne pakket bevat 56 bollen die precies zo zijn samengesteld. Handig als je de selectie niet zelf wilt maken. Voor wie een iets vroeger begin wil, zijn Bio Crocus tommasinianus 'Ruby Giant' een sterke keuze: deze botanische boerenkrokus bloeit al als de vorst amper weg is en verspreidt zich elk jaar iets verder.

Wit, geel, blauw, paars: varieer in kleur per laag. Dat geeft een lang seizoen en een gevuld beeld, ook als je maar een kleine tuin of een border hebt.

Wat kun je in je eigen tuin doen tegen bijensterfte?

Bijen hebben twee dingen nodig: bloemen met stuifmeel en nectar, en een omgeving zonder pesticiden. Dat laatste is precies wat biologische bloembollen bieden. Chemisch geteelde bollen bevatten soms resten van neonicotinoïden, een groep insecticiden waarvan de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) heeft vastgesteld dat ze bijen en andere bestuivers schadelijk kunnen treffen. Biologisch geteelde bollen sluiten dat risico uit.

Kies voor open bloemen. Gevulde of dubbele bloemen, zoals sommige pioenrozen of gevulde tulpen, zijn voor bijen moeilijker of soms helemaal niet te bereiken. Sieruitjes zijn op dat vlak exemplarisch: de bloemkoppen van alliums bestaan uit tientallen kleine bloempjes, elk toegankelijk voor bijen en vlinders. De Bio Allium 'Purple Sensation' bloeit in mei en juni, precies wanneer koninginnen van hommels en solitaire bijen actief zijn.

Spreid de bloei over het seizoen. Begin met crocus voor vroege hommels, ga verder met alliums en camassia in het voorjaar, en sluit af met dahlias en liatris in de zomer en herfst. De Biologische blije bijen mix van 100 stuks is samengesteld met die bloeiperiodes in gedachten. Voor de zomer is er ook de Biologische blije bijen zomerbollen mix met 43 stuks.

Laat wat ruimte voor de grond. Solitaire bijen nestelen in kale aardplekjes of droge hoekjes. Wie elke centimeter van de tuin bedekt, haalt onbewust een nestelplaats weg.

Welke bloemen komen ieder jaar terug?

Vaste planten en verwilderingsbollen komen ieder jaar terug zonder dat je opnieuw hoeft te planten. Het onderscheid met eenjarigen is praktisch: eenjarigen bloeien prachtig maar sterven na één seizoen af. Vaste planten en echte verwilderaars bouwen ondergronds reserves op en komen elk voorjaar opnieuw op.

Botanische tulpen, ook wildtulpen genoemd, zijn de meest betrouwbare terugkomers onder de tulpen. Gewone kweekvariëteiten putten zichzelf na een paar jaar uit. Botanische soorten zoals Bio Tulipa tarda of Bio Tulipa sylvestris zijn aangepast aan verwildering en breiden zich langzaam uit als je ze met rust laat.

Narcissen komen vrijwel altijd terug, net als krokussen, sneeuwklokjes en camassia. Alliums zoals Bio Allium moly 'Jeannine' zaaien zichzelf ook nog eens bij. Dahlias zijn strikt genomen niet winterhard in Nederland: je graaft de knollen in de herfst op en overwintert ze vorstvrij. Maar je bewaart ze jaar na jaar en ze groeien elk seizoen groter.

De tabel hieronder geeft een overzicht van welke soorten je jaarlijks terugziet en welke je extra zorg vragen.

Waarom zijn biologische bloembollen beter?

Biologische bloembollen worden geteeld zonder synthetische pesticiden en kunstmest. Dat klinkt simpel, maar het effect op de bodem is aanzienlijk. Gangbare bollenteelt maakt intensief gebruik van fungiciden en insecticiden. In biologische teelt zijn die middelen niet toegestaan, wat het bodemleven intact houdt: regenwormen, schimmels en bacteriën die de grond gezond houden en bollen voeden.

Wij zijn in 2020 volledig overgestapt op biologisch. Niet als marketingkeuze, maar omdat we zagen wat gangbare teelt met de grond en met bestuivers doet. Sindsdien werken we uitsluitend met telers die een biologisch keurmerk voeren.

Voor de koper betekent dat ook: geen pesticidesporen op of in de bol die in je tuin terechtkomen. Kinderen en huisdieren die in de tuin spelen, bijen die op de bloemen landen, regenwater dat de grond intrekt: alles profiteert van een schonere teelt.

Smaak speelt ook mee bij eetbare soorten. Onze Bio Allium ursinum (daslook) en Bio Asparagus 'Vegalim' groene asperge zijn geteeld zoals groenten in een moestuin horen te groeien: langzaam, zonder shortcuts. Het certificaat is de garantie; de teeltwijze is het bewijs.

Bloembollen in potten op het balkon: waar moet je op letten?

Bollen in potten lukken goed, maar de regels wijken iets af van tuinplanten. De voornaamste valkuil is te kleine potten: bollen hebben ruimte nodig voor hun wortels en mogen elkaar niet aanraken. Neem voor tulpen en narcissen minimaal een pot van 20 tot 25 centimeter diep.

Gebruik grof, goed doorlatend substraat. Staand water is de snelste manier om bollen te laten rotten. Meng potgrond met een kwart perliet of grove boomschors. Zorg voor een drainagegat en zet de pot niet in een schotel die volloopt met regenwater.

Bollen in potten hebben minder vorstbescherming dan in de grond. Bij temperaturen onder min tien graden Celsius beschadig je de bollen. Zet de pot bij extreme vorst tegen een muur, verpak hem in jutezakken of zet hem in een koele berging (koel maar niet vriezend, rond drie à vijf graden Celsius is ideaal). De bol heeft koude nodig om te bloeien, maar niet de stressvolle vrieskou van een open balkon.

Voor een compact balkontafereel passen kleine soorten het beste: Bio Narcissus 'Tête à Tête' blijft laag en bloeit vroeg. Bio Muscari armeniacum vult de pot op met blauw. Combineer ze in een lasagnepatroon en je hebt van februari tot april kleur op het balkon zonder extra moeite.

Plant bollen in september of oktober voor een voorjaarsvertoning. Voor zomerbloeiende bollen zoals calla's of begonia's plant je in het voorjaar, na de laatste vorstperiode.

Wanneer kun je dahliaknollen het beste planten?

Dahliaknollen plant je buiten pas als de grond niet meer bevriest: in Nederland is dat doorgaans na half mei. Dahlias zijn niet vorsthard. Een nachtvorstje na het planten beschadigt de jonge scheuten direct.

Wil je eerder beginnen, dan kun je knollen al in april voorkweken in een pot op een lichte, vorstvrije plek binnen. Zo win je twee tot vier weken bloeitijd. De plant gaat dan begin mei naar buiten, zodra de nachten stabiel boven nul graden Celsius blijven.

Plant de knol horizontaal, met het oog (het groeipunt) naar boven, op 5 tot 8 centimeter diep. Dieper hoeft niet: dahlias groeien niet vanuit een echte bol maar vanuit een vlezige knol, en die heeft geen extra koude of diepte nodig om te ontwaken.

Kies een zonnige plek. Dahlias bloeien het langst en rijkst in vol zon, bij goede waterafvoer. Ze zijn gulzige groeiers: geef ze elke twee tot drie weken een organische vloeibare mest, dat ondersteunt de bloei tot in oktober.

Onze dahliacollectie loopt van kleine, open bijenvriendelijke soorten tot grote decoratieve variëteiten. De Bio Dahlia 'Bijenmix' combineert drie open, bestuivervriendelijke rassen. Wie een enkele opvallende knol zoekt, kijkt naar Bio Dahlia 'Cafe au Lait', een roombeigebloemige decoratieve dahlia die ook als snijbloem werkt. Wie een bijzondere kleur wil, gaat voor Bio Dahlia 'Arabian Night', donkerrood tot bijna zwart.

Graaf de knollen in november op, laat ze een dag drogen op een droge plek en berg ze vorstvrij op in licht vochtig turf of zaagsel. Droog en koel (vijf à tien graden Celsius) is het doel: dan overleven de meeste knollen zonder problemen en zijn ze in het voorjaar weer klaar om te planten.